Andrea Wulf: Człowiek, który zrozumiał naturę. Nowy świat Alexandra von Humboldta.

Bardzo ciekawa książka o życiu jednego z najwybitniejszych przedstawicieli Oświecenia. Aleksander von Humboldt (1769-1859) był człowiekiem o wszechstronnych zainteresowaniach obejmujących: geografią, geologię, botanikę, astronomię, inżynierię, a także nauki społeczne i literaturę. Był gorącym zwolennikiem zniesienia niewolnictwa i wyzwolenia narodów spod jarzma kolonializmu. Jego najważniejsze podróże do Ameryki Łacińskiej i Rosji oraz wynikające z nich obserwacje, zainspirowały wielu naukowców, z którymi Humboldt przez całe życie utrzymywał kontakty naukowe i przyjacielskie. Jego teorie o potędze natury i życia zgodnego z nią były inspiracją dla dzieł W. Goethego i H. D. Thoreau; poszukiwanie uniwersalnego prawa rządzącego przyrodą stały się początkiem teorii ewolucji K. Darwina; zagadnienia ochrony przyrody stały się podwalinami ekologii - dziedziny nazwanej i opracowanej przez E. Haeckla i rozwiniętej przez G.P. Marsha; koncepcje rolnicze i społeczne oraz wiedza o Meksyku miały ogromny wpływ na prezydenturę Th. Jeffersona;
idee narodowowyzwoleńcze Humboldta znalazły podatny grunt w pragnieniach rewolucyjnych S. Bolivara. Humboldt, chociaż zapomniany przez współczesnych i nie mający większych odkryć naukowych na koncie (oprócz chociażby izoterm, które jako pierwszy wprowadził do nauki) stał się dla wielu intelektualistów i naukowców epoki nowożytnej ikoną teorii syntetycznych opisujących zjawiska przyrodnicze jako jedną całość świetnie funkcjonującego organizmu. 

Comments

Popular posts from this blog

Syntactic Structure by Noam Chomsky