Do Ziemi Świętej. Najstarsze pielgrzymki...

Do Ziemi Świętej. Najstarsze opisy pielgrzymek do Ziemi Świętej IV-VIIw. Wybór opr.Piotr Iwaszkiewicz, Kraków 2010

1.pielgrzymka cesarzowej Heleny ok. 326 roku

fragment dzieła Sokratesa Scholastyka Historia Kościoła

Helena znajduje 3 krzyże, ale który z nich jest tym, na którym zmarł Jezus? Do umierającej kobiety w Konstyntynopolu biskup przynosi trzy krzyże znalezione przez Helenę. Ostatni z nich, prawdziwy krzyż Zbawiciela uzdrawia całkowicie kobietę - w ten sposób potwierdzono jego prawdziwość. Nad Grobem cesarzowa każe wznieść bazylikę Zmartwychwstania (Anastasis).

2. Pielgrzym z Bordeaux ok 333

Skrupulatnie opisana droga do Ziemi Święte - spis miast i wsi oraz zajazdów (mansiones) i punktów zmiany zaprzęgów (mutationes)

"W obrębie murów Syjonu widoczne jest miejsce, gdzie Dawid miał pałac. Z owych siedmiu synagog, które się tutaj znajdowały, pozostała tylko jedna, inne zaś zaorano i obsiano, jak to przepowiedział prorok Izajasz (Iz1,8: Córa Syjonu ostała się 

jak chatka w winnicy, jak szałas w ogrodzie warzywnym, jak miasto oblężone.)"

Fot. Synagoga na Synaju, domniemany grób Dawida

"(Z Jerycha) Do Jordanu, gdzie Pan został ochrzczony przez Jana, 5 mil. Jest tu miejsce nad rzeką - mały pagórek na tymże brzegu -  skąd Eliasz został uniesiony do nieba (por. 2Krl2,11)"

Fot. Wzgórze nad Jordanem, skąd Eliasz został wzięty do nieba

3. List 108 św. Hieronima o Pauli

4. Egeria 383

Zawsze mnichów nazywa świętymi, również biskupów. Często rozpoczyna: w imię Chrystusa, Boga naszego, wyruszyliśmy...

Wielka Środa: "Kapłan staje przed kratami (w Anastasis), bierze Ewangelię i czyta owo miejsce, o tym jak Judasz Iskariota poszedł do Żydów i wyznaczył, ile mają mu dać za wydanie Pana. Gdy to zostanie odczytane, taki podnosi się jęk i takie biadanie całego ludu, iż nie ma w tej godzinie nikogo, kto mógłby się powstrzymać od łez."

Archidiakon w Wielki Czwartek do ludu w Martyrium (cała bazylika): "tej nocy czeka nas wielki wysiłek", również w Wlk Piątek: "Natępnie biskup przemawia do ludu, dodając mu otuchy - ten bowiem całą noc się trudził i jeszcze w ciągu dnia czeka go wysiłek - by nie czuł się znużony, ale pokładał ufność w Bogu, który za trud większą mu da nagrodę"

Adoracja Krzyża: "A ponieważ kiedyś -  nie wiem kiedy - jak mówią - ktoś odgryzł kawałek ze świętego drzewa, teraz diakoni, którzy stoją wokół, pilnują, by któryś z podchodzących nie ośmielił się znowu tak uczynić"

"Przy poszczególnych lekcjach i modlitwach takie jest wzruszenie całego ludu i takie (słyszeć się dają) westchnienia, że aż podziw bierze. Nie ma nikogo, kto by - wielki czy mały - owego dnia, w owe trzy godziny tak gorzko nie zapłakał - trudno sobie nawet wyobrazić - że Pan za nas został umęczony."

5. Anonim z Piacenzy ok 570 prowadzony duchowo przez męczennika Antoninusa z okresu prześladowań Dioklecjana

o Nazarecie: " W owym mieście kobiety żydowskie są tak powabne, że nie można między Żydówkami znaleźć w tym kraju piękniejszych. Mówią, iż użyczyła im tego święta Maryja, gdyż uważają się za jej krewniaczki. Podczas gdy Żydzi nie są przychylni chrześijanom, tu wszyscy pełni są życzliwości"

"Drzewo Krzyża jest z orzecha"

Piękne opisy adoracji krzyża, kamienia węgielnego, który został odrzucony przez budujących, słupa przy którym był biczowany Jezus. 

6. Opowieść biskupa Arkulfa autorstwa Adomnana z Hy (Iona), wyspy u wybrzeży Szkocji, ok 680
Ciekawe opisy miejsc i przedmiotów: np. miejsce, gdzie została wylana woda po pierwszej kąpieli Dzieciątka, albo opis całunu(dla rozstrzygnięcia sporu między Żydami a chrześcijanami wrzuconego do ognia - nie spalił się, uniosł się i szybował jak ptak, aby opaść na głowy chrześcijan) czy o zbeszczeszczonym obrazie Maryi z Konstantynopola.